Hallo wereld!
Communicatieve grammatica
Een grammatica over betekenis
Op deze plaats wil ik de komende periode een communicatieve grammatica van het Nederlands opbouwen!
Deze communicatieve grammatica zal er anders uitzien dan de grammatica die we wan school kennen.
Dat wil zeggen: niet de grammatica is anders – want de taal is nog steeds hetzelfde.
Nee, de manier van kijken van deze communicatieve grammatica is anders, denk ik.
Deze communicatieve grammatica gaat niet over regels en wat daarbij hoort.
Maar in deze communicatieve grammatica gaat grammatica over inhoud.
Begrippen en categorieën
• Grammatica gaat over inhoudelijke begrippen en categorieën.
Zoals wanneer we vragen: Wie? Wie doet iets? Wat? Wat is dit? Wat doen ze? Waar? Wanneer? Hoe?
Dan gaat het over categorieën of begrippen als de Persoon (of de actieve Persoon), de Actie (of handeling), de Plaats, de Tijd, over Hoe iets is (de eigenschappen. Want de taal gaat over heel concrete betekenissen.
Deze begrippen of categorieën zien we in de soorten woorden die we gebruiken.
En we zien ze ook terug in de zinnen en in de functies die ze daar hebben.
Maar dit is niet de hele taal.
Taalhandelingen
• Een ander element in deze grammatica zijn de handelingen die we doen met de taal: Vragen, Noemen, Wijzen, Ja-zeggen, Nee-zeggen…
Dat zijn dingen die we de hele tijd doen in de taal.
Organiseren van de aandacht
• En nog een belangrijk element in de grammatica is hoe we aandacht geven aan en verdelen over verschillende dingen.
Bijvoorbeeld door de plaats waar iets staat in een zin – op de eerste plaats, vlak na het werkwoord, of aan het eind van een zin, bijvoorbeeld. Door iets meer nadruk te geven en door de intonatie. Door de intonatie kunnen we van een gewone zin een vraag maken: van ‘Jan komt morgen.’ kunnen we ‘Jan komt morgen?’ maken – door de intonatie.
Door extra woorden te gebruiken zoals erg, heel erg.
Of door van een gewone actieve zin een passieve zin te maken – waardoor verdwijnt wie iets doet: ‘In de straat worden woningen gebouwd.’ Door wie?
Dit zijn de dingen die belangrijk zijn voor deze grammatica.
Grammatica gaat over Wat je zegt en Hoe je dat zegt.
Deze communicatieve grammatica wil gaan over datgene waarover we praten…
Dik Verhaar